Cách mài mũi khoan sắt chuẩn và kiểm tra sau khi mài

Dụng cụ mài mũi khoan sắt và công việc chuẩn bị

Để thực hiện cách mài mũi khoan sắt chuẩn, cần kiểm tra tình trạng mũi, chuẩn bị thiết bị và dụng cụ đo kiểm. Phần hướng dẫn mài mũi khoan sắt dưới đây áp dụng cho mũi khoan xoắn bằng thép gió thông dụng.

Bộ gá Tormek DBS-22 dùng mài mũi khoan

Kiểm tra tình trạng mũi khoan trước khi mài

Trước khi chọn dụng cụ mài mũi khoan sắt, hãy làm sạch đầu mũi, quan sát hai lưỡi cắt, mặt sau, thân và chuôi. Xác định phần mòn hoặc sứt cần loại bỏ; mũi bị nứt hoặc cong cần được loại khỏi quá trình mài phục hồi.

Với mũi còn khả năng phục hồi, cần xác định góc đỉnh và hình dạng phần tâm theo thiết kế ban đầu. Cách mài mũi khoan sắt chuẩn phải phù hợp với loại mũi và vật liệu dự kiến gia công.

Quan sát đầu cắt bằng kính lúp

>> Máy khoan bàn ERLO GROUP S series phù hợp cho xưởng cơ khí tổng hợp: khoan–ta rô hằng ngày, thay mũi nhiều cỡ, làm đa dạng chi tiết,...

Chuẩn bị thiết bị mài và dụng cụ kiểm tra

Dụng cụ mài mũi khoan sắt gồm thiết bị mài và dụng cụ đo kiểm. Có thể dùng máy mài hai đá hoặc máy mài mũi khoan chuyên dụng có phạm vi sử dụng phù hợp. Đá mài cần được chọn theo vật liệu mũi khoan và yêu cầu của thiết bị.

Dưỡng Starrett 22C để kiểm tra góc và chiều dài lưỡi cắt mũi khoan

Chuẩn bị dưỡng kiểm góc đầu mũi và chiều dài hai lưỡi cắt, thước cặp để đo đường kính, kính phóng đại hỗ trợ quan sát mép cắt. Khi thực hiện theo hướng dẫn mài mũi khoan sắt, cần dùng dưỡng có góc đối chiếu phù hợp với đầu mũi cần phục hồi.

Kiểm tra máy mài và bố trí vị trí làm việc

Khi kiểm tra dụng cụ mài mũi khoan sắt, cần ngắt nguồn điện và chờ đá dừng hẳn trước khi điều chỉnh bệ tỳ hoặc bộ phận che chắn. Cố định chắc bệ tỳ, kiểm tra khe hở theo hướng dẫn của máy; sửa mặt đá nếu bề mặt làm việc bị lõm hoặc không đều.

Hãy đeo kính bảo hộ, bố trí đủ ánh sáng và giữ khu vực làm việc gọn gàng. Khi chạy thử, đứng lệch khỏi mặt phẳng quay của đá. Nếu máy rung hoặc phát tiếng động bất thường, dừng máy để kiểm tra.

Kiểm tra khe hở giữa đá mài và bệ tỳ bằng dưỡng

>> Máy khoan đứng ERLO GROUP C series sử dụng bàn làm việc trượt kết hợp với đầu khoan cố định, cho phép gia công linh hoạt trên nhiều loại chi tiết mà vẫn đảm bảo độ chính xác

Những thông số cần xác định trước khi mài mũi khoan sắt

Cách mài mũi khoan sắt chuẩn cần bảo đảm đúng góc đỉnh, góc sau và độ đối xứng của đầu mũi. Trước khi áp dụng hướng dẫn mài mũi khoan sắt, cần xác định các thông số theo thiết kế dụng cụ và vật liệu phôi.

Góc đỉnh phù hợp với mũi khoan và vật liệu gia công

Mũi khoan thép gió thông dụng dùng cho thép mềm có thể sử dụng góc đỉnh 118°. Với đầu mũi đối xứng, mỗi nửa góc đỉnh tương ứng 59°.

Một số mũi có góc đỉnh 135° hoặc hình học riêng cho ứng dụng cụ thể. Để thực hiện cách mài mũi khoan sắt chuẩn, cần đối chiếu thông số ban đầu và chọn dụng cụ mài mũi khoan sắt, dưỡng kiểm tương ứng.

Mũi 135° ở bên trái, mũi 118° ở bên phải.

Góc sau và phần bề mặt cần mài

Trong quy trình mài thông dụng, mặt sau được mài sửa để phục hồi lưỡi cắt và tạo góc sau phù hợp. Góc sau tạo khoảng thoát phía sau lưỡi cắt, hạn chế mặt sau cọ xát với bề mặt đang gia công. Khi nhìn nghiêng theo hướng kiểm tra, phần phía sau mép cắt cần thấp hơn mép cắt.

Với mũi thông dụng có góc đỉnh 118° khoan thép mềm, góc sau ở biên khoảng 12° là một giá trị tham khảo trong thực hành. Khi áp dụng hướng dẫn mài mũi khoan sắt cho loại khác, cần xác định lại góc phù hợp. Góc sau quá nhỏ khiến mũi khó ăn dao; quá lớn có thể làm mũi nhanh mòn và lỗ bị rộng. Nếu sử dụng dụng cụ mài mũi khoan sắt có đồ gá điều chỉnh, cần thiết lập góc sau theo hướng dẫn của thiết bị.

Đầu mũi khoan có chú thích gốc; góc sau nằm ở khung dưới bên phải

>> Máy khoan cần Nambuk NRD-2600 đặc biệt hợp các công việc khoan–taro/boring trên kết cấu thép, mặt bích cỡ lớn, bệ/đế máy, cụm hàn, khung sườn…

Độ đối xứng của hai lưỡi cắt và vị trí lưỡi cắt ngang

Trong cách mài mũi khoan sắt, hai lưỡi cắt chính cần có chiều dài bằng nhau và tạo góc tương ứng bằng nhau với trục. Đầu mũi phải cân đối; đạt góc đỉnh yêu cầu chưa đủ nếu một bên lưỡi dài hơn bên còn lại.

Cách mài mũi khoan sắt chuẩn cũng cần kiểm soát vị trí và chiều dài lưỡi cắt ngang. Mài mỏng phần tâm khi cần giúp rút ngắn lưỡi cắt ngang, giảm lực tiến dao; thao tác phải đúng hình học, đều hai phía và tránh làm yếu lõi.

Đầu mũi khoan mài bốn mặt, giúp quan sát độ đối xứng.

Hướng dẫn mài mũi khoan sắt bằng máy mài hai đá

Cách mài mũi khoan sắt chuẩn dưới đây áp dụng cho mũi khoan xoắn bằng thép gió có mặt sau dạng côn, góc đỉnh 118°, dùng khoan thép mềm. Sau khi kiểm tra dụng cụ mài mũi khoan sắt, cần thực hiện lần lượt từng bước và kiểm tra hình học trong quá trình mài.

Bước 1: Xác định góc mài và đặt mũi khoan đúng vị trí

Cầm mũi bằng hai tay: một tay giữ gần đầu mũi để dẫn hướng, tay còn lại giữ phần chuôi để điều khiển chuyển động. Giữ khoảng cách giữa tay và đá để có thể thao tác ổn định, tránh để ngón tay tiến sát vùng tiếp xúc.

Với đầu mũi 118°, góc đặt ban đầu của trục mũi so với mặt làm việc của đá khoảng 59° khi nhìn từ trên xuống. Lưỡi cắt cần mài nằm ngang; đưa phần mặt sau sát mép cắt tới mặt chu vi của đá đã chọn. Đây là tư thế bắt đầu, sau đó cần phối hợp chuyển động để tạo mặt sau.

Thiết lập góc trên gá mài: 59° tương ứng một nửa góc đỉnh 118°

>> Máy khoan từ TSYR TZUN MTM-16 thích hợp với môi trường làm việc sử dụng nguồn điện ba pha và nhịp sản xuất liên tục

Nếu chưa quen mài mũi khoan sắt bằng tay, hãy tập chuyển động khi máy đã ngắt điện và đá dừng hoàn toàn. Trường hợp dụng cụ mài mũi khoan sắt có đồ gá, cần đặt góc và vị trí mũi theo hướng dẫn của đồ gá. Cách mài mũi khoan sắt chuẩn đòi hỏi tư thế cầm và điểm tựa ổn định trước khi tiếp xúc với đá quay.

Đặt đầu mũi khoan trước mặt đá mài.

Bước 2: Mài mặt sau của lưỡi cắt thứ nhất

Khởi động máy theo quy trình đã kiểm tra, chờ đá đạt tốc độ làm việc rồi đưa mũi tiếp xúc nhẹ với đá. Chỉ lấy từng lớp vật liệu mỏng ở mặt sau để phục hồi mép cắt.

Cần phối hợp hạ nhẹ chuôi, xoay mũi một góc nhỏ quanh trục và dịch chuôi có kiểm soát để hình thành mặt sau. Không giữ nguyên mũi rồi ép mạnh vào đá hoặc xoay trọn vòng khi đang tiếp xúc. Chuyển động quá lớn có thể làm sai hình học hoặc khiến lưỡi còn lại chạm đá.

Mài tay trên máy mài hai đá

Sau mỗi lượt ngắn, đưa mũi ra để quan sát mặt vừa mài. Phần phía sau lưỡi cắt phải có độ thoát, mép cắt được phục hồi và lượng vật liệu lấy đi cần vừa đủ loại bỏ phần mòn.

Để duy trì cách mài mũi khoan sắt chuẩn, dùng lực nhẹ và ngắt tiếp xúc thường xuyên nhằm hạn chế tích nhiệt. Tránh nhúng đột ngột đầu mũi đang quá nóng vào nước lạnh vì có thể gây nứt mép cắt.

>> Máy khoan phay ERLO GROUP TF series đảm bảo độ ổn định cao đồng thời mang lại sự tiện lợi trong điều chỉnh

Bước 3: Mài lưỡi còn lại và cân chỉnh hai bên

Đưa mũi rời khỏi đá, sau đó xoay 180° quanh trục để chuyển sang lưỡi thứ hai. Đặt lại tư thế ban đầu, giữ lưỡi cần mài nằm ngang và thực hiện chuyển động tương ứng với phía đã mài.

Khi thực hiện, cần mài luân phiên và dùng dưỡng đối chiếu hai phía. Dưỡng trong bộ dụng cụ mài mũi khoan sắt giúp so sánh góc và chiều dài lưỡi cắt. Đặt dưỡng đúng vị trí, kiểm tra một bên rồi chuyển sang bên còn lại với cùng cách đặt.

Bố trí gá trong bước xoay mũi khoan nửa vòng để chuyển sang lưỡi còn lại.

Trong cách mài mũi khoan sắt, lượng mài bổ sung được quyết định theo phần sai lệch quan sát và đo kiểm được. Chỉnh từng lượng nhỏ, kiểm tra lại sau mỗi lần sửa. Cách mài mũi khoan sắt chuẩn cần tạo hai lưỡi cân đối và góc sau tương ứng phù hợp.

Kiểm tra chiều dài lưỡi cắt bằng thước cặp để đối chiếu hai bên

Bước 4: Mài tinh và hoàn thiện đầu mũi

Nếu còn phần mòn hoặc bề mặt chưa đều, tiếp tục mài sửa nhẹ. Khi cần chuyển sang đá mịn phù hợp, giữ hình học đã xác định và kiểm tra lại sau mài. Tập trung phục hồi mặt sau, tránh mài sửa tùy tiện vùng đường kính ngoài làm thay đổi kích thước mũi.

Việc mài mỏng phần tâm chỉ thực hiện khi cần và có phương tiện kiểm soát hình học. Không xem đây là thao tác bắt buộc cho mọi mũi. Nếu dụng cụ mài mũi khoan sắt đang dùng không đáp ứng được yêu cầu này, cần chuyển sang đồ gá hoặc máy chuyên dụng phù hợp.

Cận cảnh đầu mũi sau mài

Sau khi hoàn thành các bước trong hướng dẫn mài mũi khoan sắt, đưa mũi ra khỏi đá, tắt máy và chờ đá dừng hẳn trước khi vệ sinh. Cách mài mũi khoan sắt chuẩn phải đi kèm kiểm tra đầu cắt và khoan thử trước khi đưa mũi trở lại sử dụng.

>> Máy khoan từ TSYR TZUN FM-35A phù hợp cho các hạng mục khoan và khoét lỗ trong xưởng cơ khí khi thường xuyên gia công trên kết cấu thép, bản mã, dầm, khung,...

Cách kiểm tra mũi khoan sắt sau khi mài

Sau khi thực hiện hướng dẫn mài mũi khoan sắt, cần kiểm tra hình học đầu cắt trước khi khoan thử. Cách mài mũi khoan sắt chuẩn được đánh giá qua độ cân đối của hai lưỡi, góc sau phù hợp và kết quả gia công đáp ứng yêu cầu công việc.

Kiểm tra góc đỉnh và hai lưỡi cắt chính

Dùng dưỡng trong bộ dụng cụ mài mũi khoan sắt để đối chiếu từng lưỡi. Áp phần chuẩn của dưỡng vào thân mũi, đối chiếu lưỡi cắt với cạnh kiểm góc, sau đó kiểm tra phía còn lại với cùng cách đặt. So sánh cả góc tương ứng với trục và chiều dài hai lưỡi.

Với mũi 118° được sử dụng trong hướng dẫn mài mũi khoan sắt ở trên, mỗi nửa góc đỉnh tương ứng 59°. Dưỡng cần phù hợp với góc đã chọn; chỉ kiểm tra góc toàn phần chưa đủ để xác nhận hai lưỡi cân đối.

Sử dụng dưỡng Starrett 22C để kiểm tra góc và chiều dài lưỡi cắt.

Cách mài mũi khoan sắt chuẩn cũng cần tạo phần đầu cân đối quanh trục. Quan sát từ phía đầu mũi để kiểm tra vị trí lưỡi cắt ngang. Nếu đã mài sửa phần tâm, kiểm tra hai phía có được sửa đều theo thiết kế hay không.

Kiểm tra góc sau, mặt sau và tình trạng mép cắt

Khi kiểm tra kết quả của hướng dẫn mài mũi khoan sắt bằng tay, cần quan sát riêng mặt sau của từng lưỡi. Nhìn nghiêng theo hướng kiểm tra: phần phía sau mép cắt phải thấp hơn mép cắt, có độ thoát và không còn vùng chưa mài gây cản trở ăn dao.

Dùng kính phóng đại trong bộ dụng cụ mài mũi khoan sắt để quan sát mép cắt, góc ngoài và phần tâm. Kiểm tra phần mòn còn sót, sứt mẻ hoặc vết nứt nhìn thấy được. Mặt sau cần được mài đều theo hình dạng yêu cầu. Mũi có vết nứt không được đưa trở lại sử dụng.

Bộ gá có kính lúp để quan sát, kiểm tra đầu mũi khoan.

Quan sát giúp đánh giá sơ bộ độ thoát; dưỡng kiểm góc đỉnh thông thường không thay thế phép đo góc sau. Khi cách mài mũi khoan sắt phải đáp ứng trị số góc cụ thể, cần dùng phương tiện và phương pháp kiểm tra phù hợp.

>> Máy khoan cần Nambuk NRD-1600 là lựa chọn phù hợp cho các xưởng cơ khí hạng nặng khi cần khoan–taro trên phôi lớn, dày và nặng mà việc di chuyển phôi lên máy khác sẽ tốn công và rủi ro. 

Kiểm tra gá lắp và khoan thử

Để đánh giá kết quả sau khi thực hiện hướng dẫn mài mũi khoan sắt, chọn phôi thử có vật liệu tương ứng với công việc dự kiến. Làm sạch chuôi, kẹp chắc mũi và kiểm tra độ đảo sau gá lắp. Phôi phải được cố định chắc trên bàn máy; tốc độ, lượng tiến dao và phương án làm mát cần phù hợp với mũi, vật liệu và đường kính khoan.

Trong quá trình thử, theo dõi khả năng ăn dao, thoát phoi, rung và tiếng động bất thường. Nếu mũi khó cắt hoặc rung rõ rệt, cần dừng để kiểm tra trước khi tiếp tục.

Lắp và siết mũi khoan trong đầu kẹp máy khoan bàn.

Sau khi máy dừng hoàn toàn, làm sạch phoi rồi kiểm tra lỗ. Bổ sung dụng cụ đo lỗ phù hợp vào bộ dụng cụ mài mũi khoan sắt; lựa chọn theo đường kính và dung sai cần xác nhận. Có thể đo đường kính theo nhiều phương và tại các vị trí cần kiểm tra, đối chiếu với bản vẽ. Với yêu cầu độ tròn, độ trụ hoặc độ nhám, sử dụng phương pháp đo tương ứng.

Cách mài mũi khoan sắt chuẩn cần được đánh giá cùng điều kiện gá lắp và chế độ khoan. Nếu đầu mũi chưa đạt, kiểm tra lại dụng cụ mài mũi khoan sắt và mài sửa đúng vị trí. Nếu nguyên nhân nằm ở gá kẹp hoặc chế độ gia công, cần điều chỉnh rồi thử lại trước khi kết luận chất lượng mài.

Mài đúng kỹ thuật và kiểm tra trước khi sử dụng

Để áp dụng cách mài mũi khoan sắt đúng kỹ thuật, cần lựa chọn dụng cụ mài mũi khoan sắt phù hợp, giữ đúng hình học đầu cắt và kiểm soát nhiệt trong quá trình mài. Sau khi thực hiện hướng dẫn mài mũi khoan sắt, cần kiểm tra hai lưỡi cắt, góc sau, gá lắp và chất lượng lỗ khoan thử trước khi sử dụng. Nếu doanh nghiệp đang tìm kiếm máy công nghiệp chất lượng cao, hãy liên hệ Công ty Cổ phần Thương mại và Công nghệ Á Châu để được tư vấn lựa chọn thiết bị phù hợp với nhu cầu sản xuất.

Hà Nội: 0912 002 160 – 083 602 9594

Hồ Chí Minh: 097 958 0571 – 098 858 9709

Chúng tôi cam kết mang đến sản phẩm chính hãng, dịch vụ chuyên nghiệp và giải pháp tối ưu giúp khách hàng nâng cao hiệu quả sản xuất.